سمیه فتحی: اخبار زلزله در تهران این روزها
بیش از هر زمان دیگر در میان محاوره های روزانه مردم ردبدل و می شود هر
روز بازار این خبرها بیشتر در حال داغ تر شدن است. هرچند موضوع وقوع زلزله
در تهران با توجه به روی گسل قرار داشتن این شهر پدیده ای تازه نیست و
در دهه های گذشته بارها کارشناسان امر هشدار داده بودند. اما این بار
مسوولان رده بالای کشور به طور جدی این مساله را مطرح کرده اند. گذشته از
اینکه زلزله ای رخ خواهد داد یا خیر آنچه مهم است ضریب مقاومت ساختمان های
کشور به ویژه شهر تهران است.
شاید اگر مسوولان از مقاومت ساختمان های تهران اطمینان
داشتند امروز حتی با فرض وقوع زلزله در آینده نزدیک این مساله به بحران
بزرگی در کشور تبدیل نمی شد. مقاوم سازی ساختمان در کشور همیشه مورد بی
مهری مسوولان و متولیان بخش مسکن قرار گرفته است و در این سال ها علی رغم
این که قوانین و مقررات متعددی در این زمینه تدوین و حتی به اجرا در آمد
اما بازهم اکثر ساختمان های کشور با همان روش های سنتی ساخته شده و می
شوند. جالب است که محمود فاطمی عقدا معاون وزیر مسکن و رئیس مرکز تحقیقات
ساختمان و مسکن در چند روز اخیر در گفت وگو با ایلنا به صراحت اعلام کرد
که در صورت وقوع زلزله در تهران 40 درصد از ساختمانها به طور کلی آسیب
میبینند. با این اوصاف اگر زلزله ای در پیش باشد باید انتظار داشت بیش از
نیمی از ساختمان های کشور تخریب شوند. به ویژه در کلان شهر تهران به دلیل
عدم رعایت قوانین و مفررات ساخت وساز و ساخت خانه به روش های سنتی بنابر
گفته های کارشناسان امر تخریب ساختمان ها به 70 تا 80 درصد می رسد.
مقرارت ملی ساختمان و چالش های پیش رو
در این میان گرچه قانون مقررات ملی ساختمان از چند دهه ی پیش
تدوین شده و طی سال ها با بررسی های کارشناسی مورد اصلاح قرار گرفته است و
در چند سال گذشته تاکید بسیاری بر اجرای این مقررات شده است اما عملا این
قانون در ساختمان سازی کشور مورد بی مهری قرار گرفته که شاید به بی توجهی
مسوولان و عدم نظارت وزارت مسکن وشهرسازی و سازمان نظام مهندسی ساختمان
کشور بر می گردد. در یکسال اخیر به ندرت از مقررات ملی ساختمان در سخنان
مسوولان امر جمله ای شنیده شده است. قانونی که اگر به درستی به اجرا در می
امد و نظارتهای کافی بر آن صورت می گرفت امروز نه تنها نگران مقاومت
ساختمانهای شهر تهران نبودیم بلکه در زمینه مسائل چون صرفه جویی مصرف
انرژی نیز از هدر رفتن میلیلارد سرمایه کشور جلوگیری می شد. چراکه ساختمان
سرمایه ای ملی هر کشوری به شمار می آید. اما متاسفانه در ایران متوسط عمر
مفید ساختمان 25 تا 30 سال است درحاکی در استاندارهای جهانی متوسط عمر
ساختمان سه برابر این رقم است. البته تخریب ساختمانها در کشور پدیده ای
نیست که تنها زلزله اتنها را تهدید کند حادثه ساختمان سعادت آباد تهران
نمونه گویای عدم رعایت اصول فنی ساختمان سازی است که سبب شده جان عده ای
از بین برود.
فرروفتن و تخریب ساختمانها دیگر موضوعی عادی تلقی شده است و
هرچند وقت یکبار شاهد این ماجرا هستیم که امروز نیز معضل بر ان بیش از
گذشته افزوده شده است. البته صنعتی سازی ساختمان و شناسنامه فنی ساختمان
نیز از دیگر طرح های متولیان ساختمان و مسکن کشور است که گرچه در ابتدای
اجرا با تبلیغات و سروصدای خاصی برگزار شد اما پس از مدتی تب انها فروکش
کرد و عملا به حاشیه رفتند. آنها نیز عوامل مهمی در افزایش عمر ساختمانها
و ارتقای کیفی شان هستند که بازهم مورد غفلت مسوولان امر و مجریان ساختمان
سازی کشور قرار گرفته است. گذشته از اینکه مسائل و مشکلات مهندسان سازمان
نظام مهندسی ساختمان و کاردان های فنی ساختمان هم بر این مجموعه مسائل
افزوده می شود، در این گزارش موری داریم بر قانون مقررات ملی ساختمان که
در وزارت مسکن وشهرسازی دولت دهم به فراموشی سپرده شده است.
امری حیاتی در برابر زلزله